” از یاد نبریم مردی که ایران را هرگز از یاد نبرد” . استاد اسلامی ندوشن . ( دکتر رحمان آدینه)

🔷️یاد بزرگانی هم چون دکتر محمدعلی اسلامی ندوشن که در فرهنگ و ادبیات ما آثاری ماندگار و میراثی ارزشمند بر جای نهاده اند، از اهمیت والایی برخوردار است و آشنایی با آثار آنان، روشن کننده سیر تکاملی ادبیات ایران از گذشته تاکنون است.


🔷️استاد محمدعلی اسلامی ندوشن از نویسندگان محبوب و خوش قلمی بود که با شیوه نگارشی مختص خود، حدود ۵۰ عنوان کتاب را به کتابخانه غنی زبان فارسی هدیه کرد (نام آثار او را در پایان این معرفی کوتاه، ذکر کرده ام) ایشان خدمات بزرگی به فرهنگ و ادبیات این سرزمین نمود و برای اعتلای فرهنگ ایران دغدغه داشت و حتی توجه به کتابهای درسی دبیرستان این مهم را نشان می دهد.
🔷️دکتر اسلامی متولد ندوشن یزد بود و سال ۱۳۲۳ برای ادامه تحصیل به تهران آمد و سال ۱۳۳۴ در پاریس و لندن و آشنایی با زبان های آن کشورها و اخذ دکتری به تهران برگشت با وجودی که تحصیلات آکادمیک او که از سوربن فرانسه ، زبان و ادبیات فارسی نبود اما به دلیل تالیفات بی نظیری که در زمینه ادبیات حماسی و شاهنامه انجام داده بود، استاد کرسی ادبیات دانشگاه تهران شد.


🔷️بیشترین فعالیت استاد اسلامی ندوشن ادبیات تطبیقی، اجتماع، فرهنگ و نقد ادبی بود البته با توجه به نگرش او در آثارش به خوبی روشن است که در پی به وجود آوردن یک فرهنگ جهانی بود.
🔷️در تمام آثارش در شیوه نوشتن، عموم مردم را در نظر گرفته است و بسیار کوشیده که با نثری ساده و همه فهم و نیز با ساختار زیبای دستور زبان فارسی، ترکیبات دلپذیری برای زبان نوشته هایش استفاده کند، البته به گفته دکتر پرویز ناتل خانلری: “تمایز سبک نویسندگی هر نویسنده از نویسنده دیگر و نیز تمایز سبک یک نویسنده در نوشتن موضوعات گوناگون و علاوه بر آن به کاربردن واژه های اصیل زبان در کنار لغات امروزی را نشانه احاطه نویسنده بر ادبیات گذشته و امروز و نیز غنای زبان او می توان دانست.”


🔷️ استاد اسلامی ندوشن مهمترین رسالت خود را در آگاهی مردم می دانست که این کار را نیز با نوشته های ساده و همه فهم خود با تاسی گرفتن از سعدی انجام داد.(تفاوت ها و شباهت های استاد دکتر اسلامی ندوشن با سعدی را در مقاله ارزشمندی که فیلسوفِ فرزانه، مصطفی ملکیان نوشته اند، خواندنی است)
نکته ای که در اثار اسلامی ندوشن قابل ستایش است و خواننده را به خواندن آثارش ترغیب می کند طرح پرسش هایی است که مطرح می کند
و نیز پاسخ شیوای خود به پرسش هاست.
🔹آنچه روح دکتر اسلامی ندوشن را آزرده خاطر می نمود، گسستگی جوانان ایرانی از فرهنگ پربار و شکوهمند خود و وابستگی به فرهنگ بیگانه بود، او معتقد بود که ایرانی باید به فرهنگ اصیل خود برگردد و هویت خویش را بیابد و بشناسد و رموز موفقیت فرهنگ های بیگانه را دریابد و بین فرهنگ خود و دیگر فرهنگ ها توازنی به وجود اورد و در نهایت فرهنگی مبتنی بر خرد جهانی و متناسب با نیاز زمانه فراهم آورد.
آنچه که از استاد دکتر محمد علی اسلامی ندوشن نباید فراموش شود این است که او قائل به زندگی همراه با معنویت بود و همواره تاکید می نمود که اگر گرایشات معنوی از زندگی انسان رخت بربندد، زندگی پوچ و میان تهی خواهد بود و بی گمان این اندیشه را از حکیم فرزانه توس، فرودسی خردمند اخذ نموده بود زیرا زندگی با معنویت سلاحی برای مبارزه با پلیدی ها، کژی ها و ناراستی هاست.


رحمان آدینه ۵ اردیبهشت۱۴۰۲

آثار استاد ندوشن :
گناه و چشمه
افسانه و افسون
پنجره های بسته
ابر زمانه و ابر زلف
روزها
صفیر سیمرغ
آزادی مجسمه
در کشور شوراها
کارنامه سفر چین
پیروزی آینده دموکراسی
شور زندگی
ملال پاریس
گل های بدی
بهترین اشعار لانگ فلو
آنتونیوس و کلئوپاترا
ایران و یونانیان در بستر باستان
زندگی و مرگ پهلوانان در شاهنامه
داستان داستان ها
سرو سایه فکن
ایران و جهان از نگاه شاهنامه
نامه نامور
جام جهان بین
آواها و ایماها
نوشته های بی سرنوشت
چهار سخنگوی وجدان ایران
یگانگی در چندگانگی
باغ سبز عشق
ماجرای پایان ناپذیر حافظ
تامل در حافظ
دیدن دگر آموز ،شنیدن دگر آموز
ناردانه ها
از رودکی تا بهار
باران نه رگبار
ایران را از یاد نبریم
به دنبال سایه همای
فرهنگ و شبه فرهنگ
گفته ها و ناگفته ها
ذکر مناقب حقوق بشر در جهان سوم
سخن ها را بشنویم
ایران و تنهاییش
ایران چه حرفی برای گفتن دارد؟
مرزهای ناپیدا
هشدار روزگار
ارمغان ایرانی
کارنامه چهل ساله
دیروز امروز فردا
راه و بی راه