اول اردیبهشت. بزرگداشت استاد سخن سعدی شیرازی

مرکز سعدی شناسی، از سال ۱۳۸۱ خورشیدی، روز ۱ اردیبهشت را روز سعدی، اعلام نمود و در اول اردیبهشت ۱۳۸۹ خورشیدی، در اجلاس شاعران جهان، در شیراز، نخستین روز اردیبهشت، از سوی نهادهای فرهنگی داخلی و خارجی، به عنوان روز سعدی، نامگذاری شد.

زبان و ادبیات پارسی هرگز استوارترین کلام در نثر و شعر را فراموش نخواهد کرد.
سعدی استوارترین کوه کلام را داشت.

عمیق ترین کلام و موجزترین بیان در حکایات ناب گلستان مجموع شده و الگوی نگارش بسیاری است.

اول اردیبهشت ماه جلالی
روز سعدی، فرمانروای مُلک سخن،
گرامی باد.

به حکم ضرورت سخن گفتیم و
تفرج کنان بیرون رفتیم
در فصل ربیعی
که صولت برد آرمیده بود
و ایام دولت ورد رسیده

پیراهن برگ بر درختان
چون جامه عید نیکبختان

*اول اردیبهشت ماه جلالی*
*بلبل گوینده بر منابر قضبان*
*بر گل سرخ از نم اوفتاده لآلی*
*همچو عرق بر عذار شاهد غضبان*

شب را به بوستان
با یکی از دوستان
اتفاق مبیت افتاد
موضعی خوش و خرّم
و درختان درهم
گفتی که خرده مینا
بر خاکش ریخته
و عقد ثریا
از تاکش آویخته

روضةٌ ماءُ نهرِها سَلسال
دوحةٌ سَجعُ طیرِها موزون

آن پُر از لالها رنگارنگ
وین پر از میوه های گوناگون

باد در سایه درختانش
گسترانید فرش بوقلمون

بامدادان
که خاطر باز آمدن
بر رای نشستن
غالب آمد
دیدمش
دامنی گل و ریحان
و سنبل و ضیمران
فراهم آورده
و رغبت شهر کرده
گفتم
گل بستان را
چنانکه دانی بقایی
و عهد گلستان را
وفایی نباشد
و حکما گفته اند
هر چه نپاید
دلبستگی را نشاید
گفتا طریق چیست
گفتم برای نزهت ناظران
و فسحت حاضران
کتاب گلستان توانم تصنیف کردن
که باد خزان را
بر ورق او دست تطاول نباشد
و گردش زمان
عیش ربیعش را
به طیش خریف
مبدل نکند

به چه کار آیدت ز گل طبقی
از گلستان من ببر ورقی

گل همین پنج روز و شش باشد
وین گلستان همیشه خوش باشد

حالی که من این بگفتم
دامن گل بریخت
و در دامنم آویخت
که الکریم اذا وعدَ وفا

فصلی در همان روز اتفاق بیاض افتاد
در حسن معاشرت
و آداب محاورت
در لباسی که
متکلمان را
به کار آید
و مترسّلان را
بلاغت بیفزاید
فی الجمله
هنوز از گل بستان
بقیّتی موجود بود
که کتاب گلستان تمام شد
و تمام آنگه شود به حقیقت
که پسندیده آید
در بارگاه
شاه جهان پناه
سایه کردگار
و پرتو لطف پروردگار
ذخر زمان
کهف امان
ابی بکر بن سعد بن زنگی
ادام الله اقبالَهما
و ضاعَفَ جَلالَهما
وَ جعَل الی کلِّ خیر مآلهما
و به کرشمه لطف خداوندی مطالعه فرماید

گر التفات خداوندی اش بیاراید
نگارخانه ی چینی و نقش ارتنگی ست

امید هست که روی ملال در نکشد
ازین سخن که گلستان نه جای دلتنگی ست

علی الخصوص که دیباچه همایونش
به نام سعد ابوبکر سعد بن زنگی ست

زیباترین پاسداشت ها، تقدیم به دوستداران ادبیات ناب پارسی.

با سپاس از قلم استاد فیض شریفی